5.2 Phng php sc k kh

 

Sc k kh l mt phng php tch da trn s phn b khc nhau ca cc cu t gia hai pha khng trn ln vo nhau, trong l pha ng l cht kh (kh mang) i qua pha tnh cha trong ct. Sc k kh c p dng tch nhng cht hoc dn xut ca chng m c th ha hi nhit phn tch. Phng php sc k kh da trn c ch hp ph, phn b hoc loi theo kch thc ( dng ry phn t).

Thit b

Thit b gm ngun cung cp kh, b phn tim mu, ct sc k cha trong bung n nhit, h thng pht hin v ghi sc . Kh mang i qua ct vi tc v p sut c kim sat v ra detector. Nhit ca ct hoc c gi mt gi tr khng i hoc thay i theo mt chng trnh quy nh trong chuyn lun ring.

S c th v thit k ca my sc k kh c th yu cu phi thay i iu kin sc k ghi trong chuyn lun ring. Trong nhng trng hp c thay i nh th, phi cho nhng kt qu tng t. Nu cn, iu chnh tc dng kh mang ci thin cht lng sc k ‎ hoc thay i thi gian lu ca cc pic quan tm.

b phn tim mu

Tim mu trc tip: L kiu tim mu thng dng tr khi c ch dn khc. C th tim mu trc tip vo u ct bng bm tim (syringe) hoc dng van tim mu hoc a vo bung ha hi c th c gn thm b chia dng.

Tim pha hi: C th thc hin bng h thng tim mu head-space tnh hay ng.

H thng tim mu head-space ng (k thut by v lm sch): bao gm thit b nhng chm vo dung dch cho cc cht bay hi bm vo ct hp ph nhit thp. Cc cht lu gi c gii hp vo pha ng bng cch lm nng nhanh ct hp ph.

H thng tim mu head-space tnh: bao gm bung n nhit mu c kim sat nhit trong t l ng mu cha mu rn hoc lng trong thi gian c nh cho cc thnh phn bay hi t c trng thi cn bng gia pha hi v pha lng hoc rn. Sau khi t c trng thi cn bng, mt lng mu kh xc nh trc c a vo my sc k kh.

Pha tnh

Pha tnh cha trong ct c th l:

Ct mao qun c ng knh trong t 0,1 n 0,53 mm v di t 5 n 60 m. Pha tnh l mt lp phim b dy t 0,1 n 5,0 mm c th gn kt v ha hc vo b mt bn trong.

Ct nhi lm bng thy tinh hay kim lai, thng thng di t 1 n 3 m, ng knh trong t 2 n 4 mm. Pha tnh thng l cht polime xp hoc cht mang rn ph pha tnh lng.

Trong phn tch cc hp cht phn cc ct nhi vi pha tnh c dung lng thp, tnh phn cc thp, cht mang phi tr trnh lm cho pic khng i xng. Hat tnh cht mang c th c gim i bng cch silan ha trc khi ph pha tnh ln. Thng dng diatomit nung, ra vi acid. Cc cht mang thng c cc kch thc ht khc nhau, thng s dng nht cc ht t 150 n 180 mm v 125 n 150 mm.

Pha ng

Thi gian lu v hiu lc ct ph thuc vo tc dng kh mang: Thi gian lu t l thun vi chiu di ct v phn gii t l thun vi cn bc hai chiu di ct. i vi ct nhi, lu lng kh mang tnh bng mL/pht p sut kh quyn v nhit phng. Lu lng o u ra ca detector bng dng c o c hc c chia hoc ng o tc dng dng bt x phng nhit ct ang phn tch. Tc di ca dng kh mang i qua ct nhi t l nghch vi cn bc hai ng knh trong ca ct mt th tch dng xc nh. Lu lng 60 mL/pht trong ct ng knh trong 4 mm v lu lng 15 mL/pht trong ct ng knh trong 2 mm cng cho tc dng nh nhau, do thi gian lu tng ng nhau.

Thng dng heli v nit lm kh mang cho ct nhi v nit, heli v hydro cho ct mao qun.

 

Detector

Thng dng detector ion ho ngn la, ngai ra cn dng detector dn nhit, nit-phospho, cng kt in t, ph khi, ph hng ngai FTIR v cc lai detector khc ty theo mc ch phn tch.

Cc i lng c trng cho qu trnh sc k: Xem Ph lc 5.8.

Phng php tin hnh

n nh ct, bung tim v detector nhit v tc dng kh mang quy nh trong chuyn lun cho n khi ng nn n nh.

Chun b cc dung dch th v i chiu theo quy nh ca chuyn lun. Cc dung dch phi khng c c cc tiu phn rn. Dng dung dch chun xc nh cc iu kin o ph hp t trn thit b v th tch dung dch mu tim cn dng to ra mt p ng ph hp. Tin hnh cc ln tim lp li kim tra lp li ca p ng v kim tra s a l thuyt, nu c yu cu.

Tim cc dung dch th v ghi li sc thu c. Tin hnh tim li nhiu ln kim tra lp li ca p ng. Xc nh din tch pic ca cc thnh phn cn quan tm khi khng c ch dn khc. Cng c th xc nh chiu cao ca pic tng ng vi cc thnh phn cht cn quan tm khi h s i xng t 0,80 n 1,20. T nhng gi tr thu c tnh ra hm lng ca mt thnh phn hay nhiu thnh phn c trong mu em th.

Khi dng mt cht lm chun ni, pic ca cht ny khng c che ph pic ca mu th. Nu c pic b nh hng cn phi c s b chnh thch hp. Trong nhng p dng c yu cu chng trnh nhit , phi tnh kt qu theo din tch pic.

Tr nhng ch dn khc quy nh trong chuyn lun ring, dng nitrogen lm kh mang v detector ion ho ngn la. Thnh thong cn tin hnh xc nh bng k thut tim on-column, trong mu c tim trc tip vo cht nhi ct khng s dng b phn np mu gia nhit. Khi mu th l cht khng bay hi c tim vo ct, nn dng tin ct ph hp, loi c th thay i c.

Thuc th

Cc thuc th v cc dung mi s dng trong vic chun b cc dung dch kho st cn c cht lng ph hp cho phn tch trn sc k kh. C rt nhiu cht ho hc c dng lm pha tnh nh cc polyethylen glycol, cc ester v cc amid c phn t lng cao, cc hydrocarbon, cc silicon dng gm hay dng lng (polysiloxan c th bng nhm methyl, phenyl, nitril, vinyl hoc fluoroalkyl, hoc hn hp ca chng) v cc vi ht rng cu to a nhn thm lin kt cho. Pha tnh ph hp khi nng ca n, bn cht v bc ca cht mang rn theo ng quy nh ca chuyn lun ring. Ct phi luyn theo ch dn ca nh sn xut. Trong a s cc trng hp, tn thng mi ca ct ghi trong chuyn lun l ph hp cho mc ch phn tch nhng c th dng ct c tn thng mi khc tng ng.

Chun ni

Cc thuc th c dng lm chun ni khng c cha bt k tp cht no gy ra cc pic c nh hng ti vic xc nh cc thnh phn ca mu th m t trong chuyn lun ring.

Chun ho

Trong mt s trng hp, cn tin hnh xc nh bng phng php quy v 100 % nh gi mt hoc nhiu thnh phn hoc cc tp cht lin quan. Trong nhng trng hp ny, tng din tch ca mt pic hay cc pic ca cc thnh phn hoc cc tp cht lin quan c biu th di dng t l phn trm so vi tng din tch ca tt c cc pic thu c t mu em th. Trong qu trnh xc nh, cn s dng b khuch i m rng thang o v b tnh tch phn t ng.

Th tch tim

Khi th tch tim khng qui nh trong chuyn lun ring, nn chn mt th tch ph hp p dng. Chn th tch tim ph thuc vo p ng ca php phn tch, detector s dng, hiu lc ct v ton b hiu nng ca h thng sc k. Khi khng c ch dn, thng dng th tch tim l 1 ml, tuy nhin cn kim tra s thch hp trong iu kin c th.

 

Pic th cp

Lm trn mu chun xc nh pic th cp. Mt pic th cp l mt pic c trn sc nhng khng phi l pic chnh hay pic chun ni hoc pic ca dung mi v cc tc nhn to dn xut. ‎

 

Sc k ‎  kh head-spaceSc k ‎kh head-space l phng php c bit thch hp phn tch v xc nh cc cht bay hi hin din trong mu rn hay lng. Phng php da trn s phn tch pha hi sau khi t c trng thi cn bng vi pha rn hoc pha lng. Thit bMy sc k ‎kh kt ni vi b phn np mu t ng c thit b kim sat nhit v p sut. Trong trng hp cn thit, c th gn thm b phn ui dung mi.

a mu vo l ng mu c np y gn vi h thng van c th cho php kh mang i qua. t l ng mu trong bung n nhit nhit ty theo bn cht ca mu v duy tr nhit ny trong thi gian sao cho t c trng thi cn bng gia pha rn hoc lng v pha hi.

a kh mang vo l ng mu v sau thi gian quy nh, m van tng ng kh khuch tn vo ct sc k ‎mang theo cc cht bay hi cn phn tch.

Nu khng c b phn np mu t ng, c th dng bm tim (syringe) mu kh a mu trc tip vo ct sau khi t c trng thi cn bng trong bung n nhit t ring. Cn lu trnh nhng yu t lm thay i trng thi cn bng.

Phng php tin hnh

Dng cc dung dch i chiu xc nh tnh thch hp ca ci t thit b cho p ng t yu cu. nh lng trc tipLn lt cho vo cc l ng mu tng t nhau mu th v cc mu i chiu nh quy nh trong chuyn lun ring, trnh tip xc gia mu th v thit b ly mu. y kn l v t trong bung n nhit ci nhit v p sut nh trong chuyn lun ring. Sau khi t c trng thi cn bng, tin hnh sc k ‎  theo iu kin quy nh trong chuyn lun ring.

Phng php thm chun

Ln lt cho vo cc l ng mu tng t nhau ng th tch mu th. Thm vo mi l mt lng thch hp dung dch i chiu ca cht cn xc nh c hm lng bit trc c mt dy dung dch c nng tng dn mt cch u n.

y kn l v t trong bung n nhit ci nhit v p sut nh trong chuyn lun ring. Sau khi t c trng thi cn bng, tin hnh sc k theo iu kin quy nh trong chuyn lun ring.

V th trung bnh cc nng xc nh c theo lng dung dch i chiu thm vo. Lp phng trnh tuyn tnh ca th bng phng php bnh phng ti thiu v tm c t nng ca cht cn xc nh trong dung dch. Theo mt cch khc, ko di ng ni cc im trn th cho n khi gp trc nng . Khong cch gia im ny v giao im ca cc trc th hin nng cht cn xc nh trong dung dch.

 

Phng php rt ra lin tc

Nu c quy nh, phng php rt ra lin tc c m t y trong chuyn lun ring.