5.1 Phng php sc k giy

 

Phng php sc k giy, cng nh phng php sc k lp mng, c p dng trong kim nghim cht lng thuc nh tnh, th tinh khit, bn nh lng v nh lng.

S tch cc cht bng phng php sc k giy da ch yu trn s khc nhau v h s phn b ca chng gia hai pha lng: Mt pha tnh v mt pha ng. Pha tnh y l nc c sn trong si celulose ca giy, hoc thnh phn thn nc t hn hp dung mi ca pha ng c ht chn lc vo giy. Pha ng l mt h dung mi thch hp cho s tch c quy nh trong cc chuyn lun.

Mc di chuyn ca mt cht c c trng bi h s di chuyn (Rf) v tnh bng t l gia khong cch di chuyn ca cht v khong cch di chuyn ca dung mi:

Rf = a/b.

trong : a l khong cch di chuyn ca cht phn tch,

b l khong cch di chuyn ca dung mi.

Gi tr Rf bao gi cng nh hn 1.

Trong trng hp sc k lin tc khng cn xc nh c gii tuyn ca dung mi, ngi ta dng h s di chuyn Rr. Rr l t s gia khong cch di chuyn ca cht phn tch v khong cch di chuyn ca cht dng lm chun so snh. Gi tr Rr c th nh hn hay ln hn 1.

Cch tin hnh

Chun b bnh sc k: Bnh sc k l nhng bnh thy tinh hnh tr hoc hnh hp dt, c kch thc thch hp, c np y kn. Np c l gia lp bnh gn c kho ng dung mi. Trong bnh c cc gi mng ng dung mi v treo giy sc k c thit k thch hp cho kiu sc k i ln hay sc k i xung.

Chun b dung mi: Thnh phn v t l cc h dung mi c quy nh trong cc chuyn lun. Vic trn cc thnh phn c tin hnh trong bnh gn, sau khi lc u, yn. Nu c tch lp th gn ly lp pha thn nc, thng l lp di, lm dung mi pha tnh bo ho giy sc k sau khi chm cc cht phn tch, cn lp trn dng lm dung mi pha ng. Nu dung mi khng tch lp th dng chnh dung mi bo ho giy sc k.

Chun b giy: Giy sc k l loi giy c bit dnh ring cho sc k, c b dy thch hp. Tu theo kch thc ca bnh v s lng cc vt cn chm m ct nhng kh giy hnh ch nht thch hp, chiu di dc theo th giy. Chiu rng phi nh hn chiu di ca mng dung mi nhng khng c nh hn 2,5 cm. B di phi tnh sao cho khi treo giy vo bnh khng c u di chm vo mng dung mi trong khi bo ho dung mi. Trng hp bnh sc k c hnh chung p th giy phi cun trn v c nh bng mc thy tinh hoc khu bng ch. ng knh ca cun giy phi nh hn ng knh ca a giy (sau khi bo ho bnh s rt dung mi vo a ny) nhm trnh giy chm vo thnh a.

Chm sc k: K mt ng ch mnh song song vi mp giy (ng vch chm sc k) theo chiu rng v cch mp giy 3 cm i vi sc k i ln sao cho cc vt chm khng b ngp vo dung mi, 6 cm i vi sc k i xung vch chm khng trng vi a thy tinh giy m thp hn 2 cm khi t giy treo vo mng phn trn ca bnh.

Dng micropipet chia ti 0,001 - 0,002 ml hoc mao qun c dung tch xc nh (2 ml; 5 ml; 10 ml) chm cc dung dch cht cn sc k thnh vt c ng knh khng qu 8 mm. Mun gi ng knh ca vt chm nh, phi chm nhanh nhiu ln, i git trc kh mi chm tip.

Lng chm v nng dung dch cht th c quy nh trong chuyn lun.

Khi chm nhiu vt trn mt di giy th vt chm n phi cch vt chm kia t nht l 30 mm.

Trin khai sc k:

Phng php sc k i ln: Rt dung mi lm pha ng vo mng dung mi c mt lp dung mi cao 2,5 cm, v trong trng hp pha tnh c ch nh (l phn tch lp pha di khi trn hn hp dung mi) th rt pha tnh vo khe gia mng dung mi v thnh bnh sc k. y kn np bnh, yn trong 24 gi nhit 20 - 25oC v duy tr nhit ny trong qu trnh tip theo. Sau treo giy chun b vo bnh, y np, yn tip 1 gi 30 pht. Tip theo dng tay vn ngoi bnh h t giy sc k vo mng dung mi sao cho vch chm khng ngp vo dung mi. Trin khai sc k n mt thi gian hoc mt khong cch quy nh trong chuyn lun. Ly giy ra, nh du ngay gii tuyn dung mi v kh ngoi khng kh hoc lm kh bng khng kh nng ca my qut sy. Phi ch trnh nh sng trong sut qu trnh trin khai. Lm hin vt bng cch phun thuc th mu thch hp, hoc soi di n t ngoi theo quy nh ca chuyn lun. Tnh gi tr Rf v nh gi kt qu.

Phng php sc k i xung: Cng tin hnh tng t nh sc k i ln, ch khc cc im sau y:

Rt dung mi lm pha tnh vo y bnh, to mt lp cao khong 2 cm; t giy vo mng dung mi phn trn bnh, dng mt a thy tinh chn giy, gc u giy treo qua a thy tinh khng cho giy chm vo mp mng v chm vo thnh bnh. Sau thi gian e bao hoa bnh va giay theo quy nh nh tren, rot pha ong vao mang ng dung moi pha tren. Thng sc k i xung c p dng cho cc hn hp kh tch v phi chy sc k lin tc nn phi tnh kt qu theo Rr.