13.4. PHép ThỬ chẤt gây sỐt

 

Phép thử được xác định bằng cách đo sự tăng thân nhiệt thỏ sau khi tiêm tĩnh mạch dung dịch vô khuẩn của chất cần kiểm tra.

 

Lựa chọn động vật thí nghiệm

Dùng thỏ trưởng thành, khỏe mạnh, cả 2 giống, cân nặng không dưới 1,5kg, nuôi dưỡng bằng thức ăn không có chứa kháng sinh và thỏ không có dấu hiệu giảm cân trong quá tŕnh thử nghiệm. Không dùng để thử nghiệm nếu:

(a) Thỏ mới được dùng thử chất gây sốt có kết quả âm tính trong ṿng 3 ngày trước đó, hoặc

(b) Thỏ đă được dùng thử chất gây sốt có kết quả dương tính trong ṿng 3 tuần.

 

Khu vực lưu giữ động vật

Thỏ được nuôi giữ riêng từng con trong khu vực yên tĩnh, có nhiệt độ ổn định. Cho thỏ nhịn ăn từ đêm trước khi thử, không cho uống nước trong quá tŕnh thử. Tiến hành phép thử trong pḥng yên tĩnh, không có tiềng ồn, nhiệt độ pḥng chênh lệch không quá 3oC so với khu vực nuôi giữ, hoặc thỏ phải được lưu giữ ở điều kiện pḥng thí nghiệm trong khoảng ít nhất 18 giờ trước khi thử nghiệm.

 

Dụng cụ, bơm và kim tiêm: Tất cả các dụng cụ, bơm và kim tiêm phải được rửa sạch và tráng nước cất, sấy ở nhiệt độ 250oC trong 30 phút hoặc 200oC trong 1 giờ.

Hộp/ giá giữ thỏ: Các hộp/ giá giữ thỏ cho trường hợp đo nhiệt độ bằng thiết bị điện được thiết kế để giữ ở cổ con vật nhưng không được chật quá, phần cơ thể c̣n lại được thoải mái để thỏ có thể ngồi ở tư thế b́nh thường. Không giữ thỏ bằng các loại kẹp hoặc giá có thể gây đau hoặc khó chịu cho con vật. Thỏ phải được cho vào hộp hoặc giá ít nhất 1 giờ trước khi thử và giữ ở đó trong suốt quá tŕnh thử nghiệm.

 

Nhiệt kế: Nhiệt kế hoặc thiết bị điện dùng để ghi nhiệt độ có độ chính xác 0,1oC và được đưa vào trực tràng của thỏ với độ sâu 5cm. Độ sâu của nhiệt kế trong trực tràng phải giống nhau giữa các thỏ. Nếu dùng thiết bị điện, đầu đo nhiệt độ phải được đặt trong trực tràng trong suốt quá tŕnh thử.

 

Thử nghiệm sơ bộ

Chỉ nên tiến hành thử sơ bộ với những thỏ lần đầu tiên được dùng thử chất gây sốt.

Trong ṿng một đến 3 ngày trước khi kiểm tra mẫu thử, tiêm tĩnh mạch tai 10ml/ kg thỏ dung dịch natri clorid 0,9% không có chất gây sốt, đă làm ấm đến khoảng 38o5 trước khi tiêm. Ghi nhiệt độ thỏ, bắt đầu ít nhất 90 phút trước khi tiêm và tiếp tục trong 3 giờ sau khi tiêm. Không dùng những thỏ có nhiệt độ thay đổi quá 0,6oC vào thử nghiệm chính thức.

Thử nghiệm chính thức

Mỗi mẫu được thử trên một nhóm 3 thỏ.

Chuẩn bị và tiêm mẫu thử: Mẫu thử có thể được ḥa tan trong một dung môi không có chất gây sốt, dung dịch natri clorid 0,9% hoặc một chất lỏng được qui định trong chuyên luận riêng. Làm ấm dung dịch thử lên khoảng 38o5 trước khi tiêm. Tiêm chậm dung dịch thử vào tĩnh mạch tai thỏ trong khoảng thời gian không quá 4 phút, trừ khi có chỉ dẫn ǵ khác trong chuyên luận riêng. Lượng mẫu thử được tiêm sẽ thay đổi tùy theo chế phẩm cần kiểm tra và được qui định trong chuyên luận riêng. Thể tích tiêm trong khoảng 0,5 – 10ml/ kg thể trọng thỏ.

Theo dơi nhiệt độ và xác định đáp ứng

Ghi nhiệt độ thỏ 30 phút một lần, ít nhất 90 phút trước khi tiêm và tiếp tục 3 giờ sau khi tiêm. Theo dơi nhiệt độ trước khi tiêm, không dùng vào thử nghiệm nếu:

-       Thỏ có chênh lệch nhiệt độ ≥ 0,2oC giữa 2 lần ghi liên tiếp, hoặc

-       Thỏ có nhiệt độ ban đầu cao hơn 39o8 hoặc thấp hơn 38oC, hoặc

-       Nhiệt độ của 3 thỏ trong cùng nhóm khác nhau quá 1oC.

“Nhiệt độ ban đầu” của mỗi thỏ là trung b́nh của 2 giá trị nhiệt độ ghi được cách nhau 30 phút, xác định trong khoảng 40 phút ngay trước khi tiêm dung dịch thử. “Nhiệt độ tối đa” của mỗi thỏ là nhiệt độ cao nhất  ghi được cho thỏ đó trong ṿng 3 giờ sau khi tiêm. Chênh lệch giữa “nhiệt độ ban đầu” và “nhiệt độ cao nhất” được gọi là đáp ứng. Khi chênh lệch là âm, kết quả được coi là đáp ứng bằng 0.

Đánh giá kết quả:

Đầu tiên thử trên một nhóm 3 thỏ, tùy thuộc vào kết quả thu được, thử thêm lần lượt từng nhóm 3 thỏ khác cho đến khi tổng cộng 4 nhóm, nếu cần. Nếu tổng đáp ứng của nhóm đầu tiên không vượt quá số ghi trong cột 2 của bảng dưới đây, th́ mẫu thử đạt yêu cầu. Nếu tổng đáp ứng vượt quá số ghi trong cột 2 nhưng không vượt quá số ghi trong cột 3 th́ lặp lại phép thử trên nhóm khác như đă nêu ở trên. Nếu tổng các đáp ứng lớn hơn số ghi trong cột 3 th́ mẫu thử không đạt yêu cầu.

 

Số thỏ

Mẫu thử đạt nếu tổng đáp ứng không vượt quá

Mẫu thử không đạt nếu tổng đáp ứng vượt quá

3

1,15

2,65

6

2,80

4,30

9

4,45

5,95

12

6,60

6,60

 

Những thỏ có nhiệt độ tăng cao quá 1,2oC th́ loại và không bao giờ dùng lại cho phép thử chất gây sốt.