NHN TRẦN TA

Herba Adenosmatis bracteosi

Thn, cnh mang l v hoa đ phơi hay sấy kh của cy Nhn trần ta (cn gọi l Nhn trần Ty Ninh) (Adenosma bracteosum Bonati), họ Hoa mm ch (Scrophulariaceae).

M tả

Thn mảnh c 4 cnh ở 4 gc, nhẵn, mu ta. L thun di 2 - 4 cm, rộng 0,6 - 0,9 cm mp l c răng cưa, đầu l nhọn. L mỏng thường cuộn lại v dễ rụng. Cụm hoa chm, đặc, di 1,5 - 5 cm. Cnh hoa mu tm nhạt, thường rụng, chỉ cn lại l bắc v đi. Quả nang 2 mm, hạt nhỏ li ti mu đen hay mu nu ta.

Dược liệu c mi thơm nồng, vị cay mt v hơi đắng.

Định tnh

Phương php sắc k lớp mỏng (Phụ lục 5.4)

Bản mỏng: Silica gel G.

Dung mi khai triển: Ether dầu hỏa - toluen - ethyl acetat (100 : 15 : 5).

Dung dịch thử: Đun si 5 g dược liệu đ được cắt nhỏ với 50 ml nước, cất ko hơi nước trong bộ cất tinh dầu khoảng 2 giờ, hứng lấy 10 ml dịch chiết. Để nguội, lắc với 2 ml toluen (TT), gạn lấy phần dịch chiết toluen lm dung dịch thử.

Dung dịch đối chiếu: Lấy 5 gam Nhn trần ta (mẫu chuẩn) tiến hnh chiết như dung dịch thử.

Cch tiến hnh: Chấm ring biệt ln bản mỏng 10 ml mỗi dung dịch trn, sau khi triển khai xong, lấy bản mỏng ra, để kh ngoi khng kh, phun dung dịch vanilin trong ethanol 96% (TT) (chỉ pha trước khi dng), sấy bản mỏng ở 105 oC trong 5 pht. Sắc k đồ dung dịch thử phải c cc vết mu từ xanh đến xanh tm, c cng mu sắc v gi trị Rf với cc vết trn sắc k đồ của dung dịch đối chiếu.

Độ ẩm

Khng qu 13% (Phụ lục 12.13). Dng 10 g dược liệu đ tn nhỏ để thử.

Tạp chất

Khng qu 1% (Phụ lục 12.11).

Tỷ lệ vụn nt

Qua ry c kch thước mắt ry 4 mm: Khng qu 5% (Phụ lục 12.12).

Định lượng tinh dầu

Tiến hnh theo phương php định lượng tinh dầu trong dược liệu (Phụ lục 12.7). Dng 40 g dược liệu đ cắt nhỏ, thm 200 ml nước, cất trong 3 giờ. Hm lượng tinh dầu khng t hơn 0,25%.

Chế biến

Thu hi khi cy đang ra hoa, phơi hoặc sấy ở 40 50 oC đến kh.

Bảo quản

Để nơi kh ro, thong mt

Tnh vị, qui kinh, Cng năng, chủ trị, Liều lượng cch dng

Xem chuyn luận Nhn trần.