Ngc trc (thn r)

Rhizoma Polygonati odorati

 

Thn r phi kh ca cy Ngc trc (Polygonatum odoratum (Mill.) Druce), h Mạch mn đng (Convallariaceae).

M t

Dược liệu hnh trụ trn, hơi dẹt, t phn nhnh, di 4 18 cm, đường knh 0,3 - 1,6 cm. Mặt ngoi mu trắng hơi vng hoặc hơi vng nu, trong mờ, c vn nhăn dọc v vng đốt trn hơi lồi, c vết sẹo của rễ con, dạng điểm trn, mu trắng v vết thn dạng đĩa trn. Chất cứng gin hoặc hơi mềm, dễ bẻ gẫy, mặt bẻ c tnh chất sừng. Mi nhẹ, vị hơi ngọt, nhai c cảm gic nhớt dnh.

Vi phu

T bo bn, dt hai u, hoc hnh ch nht nn dt, thnh ngoi hi dy ln, cht nh sng. Nhiu t bo cha cht nhy ri rc trong m mm, ng knh 80 -140 mm, c cha tinh th calci oxalat hnh kim. Ri rc c cc b mch xp i xng, mt vi b mch g bao quanh libe

nh lng

Dung dch chun: Cn chnh xc khong 60 mg glucose khan (mẫu chuẩn) ( sy kh 105 oC n khối lng khng i) cho vo bnh nh mc 100 ml. Ho tan trong nc v pha long với cng dung mi ti vạch, lc k (1 ml dung dịch cha 0,6 mg glucose khan)

Xy dng ng cong chun: Ly chnh xc 1,0; 1,5; 2,0; 2,5; 3,0 ml dung dch chun cho vo bnh nh mc 50 ml ring bit, thm nc va tới vạch, trộn k. Ly chnh xc ln lt mỗi 2 ml của từng dung dch trn cho vo cc ng nghiệm c np, thm vo mỗi ống 1 ml dung dch phenol 4%, lc k, thm nhanh 7,0 ml acid sulfuric (TT), lc, gi 40 oC trong 30 pht, ri lm lnh trong nc khoảng 5 pht. o hp th bc sng 490 nm (Ph lc 4.1), dng hn hp dung mi tng ng lm mu trng. V ng cong chun, ly hp th lm trc tung v nng l trc honh.

Tin hnh: Cn chnh xc khong 1 g bt dc liu th cho vo bnh cu y trn, thm 100 ml nc, un hi lu 1 gi, lc qua bng ly dch lc. Chiết như trn 1 ln na. Gộp cc dch lc, bay hi bớt dung mi ri chuyn dch chit vo bnh nh mc 100 ml, pha long vi nc ti vạch, lc k. Ly chnh xc khong 2 ml dung dch trn, thm 10 ml ethanol 96% (TT), quy v ly tm, ho tan ta vo nc, ri chuyn vo bnh nh mc 50 ml, pha long với cng dung mi ti vạch. Ly chnh xc khong 2 ml dung dch trn, tin hnh như đ m tả ở phần Dung dch chun bt u t thm 1 ml dung dịch phenol 4%. o hp th, tnh lng glucose (mg) ca mu th t nng c c trn ng cong chun v tnh hm lng phn trm polysaccharid.

Hm lng polysaccharid trong dược liệu khng t hn 6,0%, tnh theo lng glucose (C6H12O6), c trong dc liu kh.

Ch biến

Thu hoch vo ma thu, o ly thn r, loi b r con, ra sch, phi cho mm, em ra ln v phi, c lm nh vy, ln i ln li ri phi, n khi khng cn li cng, phi kh l c hoc em Ngc trc ti, ri va ln, va phi, n khi trong m th phi kh l c.

Bo ch

Loi b tp cht, ra sch, mm, thi lt dy hoc ct on v phi kh.

Dng thi phin: Ly dc liu phi kh, thi phin vt di 3 5 cm, dy 2- 5 mm

Ngc trc ch mt ong: Ngc trc thi phin em tm vi mt ong (t l: 1 - 1,5 kg mt ong/ 10 kg dc liu), 30 60 pht, sy se, ri dng la nh sao n khi c mu vng, mi thm, s khng dnh tay l c.

Dng chng: Ngc trc ra sch, 6 8 gi, 1 ngy 1 m; tip tc lm nh vy 2 3 ln n khi v thuc c mu en, thi khc di 2 3 cm

Ngc trc ch ru: Ngc trc ra sch, mm, 8 gi cho mm, thi khc, thm ru (t l: 1,5 kg ru/ 10 kg Ngc trc), chng 4 gi. ng dc liu vo dng c bng ng hoc bng nhm.

Bo qun

ni kh, thong mt, trnh mc, su mt

 

Tnh v, quy kinh

V ngt, tnh mt. Vo cc kinh ph, v

Cng nng, ch tr

Dng m, nhun to, sinh tn, ch kht.

Ch tr: Tr ho khan, hng kh ming kht, st nng m v m, m hi trm, vị m hư gy km n, kh tiu, hoặc vị nhiệt gy ăn nhiu chng đi.

Cch dng, liu lng

Ngy dng 6 - 12 g,dng thuc sc.

King k

Ngi dng suy m thnh, t h m thp khng nn dng.