HOÀN PH̀ NHI

 

Công thức

Nhục đậu khấu ( Semen Myristica) (nướng)                                              50 g

Mộc hương (Radix Aucklandiae)                                                               20 g

Thần khúc (Massa Medicata fermentata) (sao)                                       100 g

Mạch nha (Fructus Hordei germinatus) (sao)                                           50 g

Hoàng liên (Rhizoma Picrorhizae)                                                          100 g

Binh lang (Semen Arecae)                                                                         50 g

Sử quân tử (Semen Quisqualis)                                                                 50 g

Mật ong  vừa đủ (Mel q.s)

 

Bào chế

Nhục đậu khấu nướng, Thần khúc, Mạch nha sao vàng. Tán 7 vị thuốc trên thành bột mịn, rây  qua rây số 180 và trộn đều thành bột kép. Cứ 100 g bột thuốc thêm 100 g – 130 g mật ong luyện, trộn đều cho mềm nhuận, chế thành viên hoàn mềm 3 g. Chế phẩm phải đáp ứng các yêu cầu ghi trong chuyên luận “Thuốc hoàn” (Phụ lục  1.11) và các yêu cầu sau:

Tính chất

Hoàn màu nâu hơi đen đến màu nâu đen, mềm nhuyễn, mịn vị hơi ngọt đắng.

Khối lượng hoàn 3 g.

Định tính

Soi kính hiển vi: Soi kín hiển vi có đọ phóng đại thích hợp, so sánh với bột Nhục đậu khấu và sử quân tử (mẫu chuẩn) thấy: Hạt tinh bột gần như tṛn hoặc h́nh bầu dục, đường kính 8 - 10 µm, rốn dạng khe. Các khối inulin h́nh dáng không đều, đôi khi nh́n thấy các vân nhỏ xuyên tâm. Các giọt dầu  có nhiều với tinh thể h́nh cầu khi để lắng. Các tế bào biểu b́ của vỏ ngoài màu hơi vàng, h́nh nhiều cạnh, thành mỏng và gập lại với tế bào mạng lưới ở bên dưới. Các mạch xoắn, đường kính 14 - 17 µm. Các mảnh nội nhũ không màu, có các tế bào thành dày hơn với nhiều lỗ gần tṛn, lớn.

Độ ẩm

Không quá 13% (Phụ lục 12.13).

Bảo quản

Trong bao b́ kín, để nơi khô mát.

Công năng, chủ trị

Sát trùng, tiêu tích, kiện tỳ. Chủ trị: Trẻ đau bụng giun, tiêu hoá kém, yếu, nước da xanh xao vàng vọt, kém ăn, bụng trướng đầy, tiêu chảy, nóng sốt, hôi miệng.

Cách dùng, liều l­­ượng

Mỗi lần 1 hoàn, ngày 2 lần.Trẻ em dưới 3 tuổi giảm liều cho thích hợp.