VIÊN NÉN ARTESUNAT

Tabellae Artesunati

 

Là viên nén chứa artesunat, C19H28O8.

Chế phẩm phải đáp ứng các yêu cầu trong chuyên luận “Thuốc viên nén” (Phụ lục 1.20) và các yêu cầu sau đây:

Hàm lượng  artesunat, C19H28O8, từ 90,0 đến 110,0% so với hàm lượng ghi trên nhăn.

Tính chất

Viên nén màu trắng.

Định tính

Có thể chọn một trong 2 nhóm định tính sau:

Nhóm 1:  Phép thử A.

Nhóm 2:  Các phép thử B, C và D.

A. Cân một lượng bột viên tương ứng với khoảng 50 mg  artesunat, thêm 25 ml aceton (TT). Lắc kỹ, lọc, bay hơi dịch lọc đến khô ở nhiệt độ pḥng. Làm khô cắn 24 giờ trong b́nh hút ẩm chứa silica gel. Phổ hồng ngoại (Phụ lục 4.2) của cắn thu được phải phù hợp với phổ đối chiếu của artesunat.

B. Phương pháp sắc kư lớp mỏng (Phụ lục 5.4).

Bản mỏng: Silica gel G.

Dung môi khai triển:  Ether dầu hoả (khoảng sôi 40 - 60°C) : ethyl acetat : acid acetic (48 : 36 : 1).

Dung dịch thử: Lắc một lượng bột viên tương ứng với 5 mg artesunat với 10 ml dicloromethan (TT), lọc.

Dung dịch đối chiếu: Dung dịch artesunat chuẩn 0,05% trong dicloromethan (TT).

Cách tiến hành: Chấm riêng biệt lên bản mỏng 10 ml mỗi dung dịch trên. Triển khai sắc kư đến khi dung môi đi được 15 cm. Lấy bản sắc kư ra và để khô ngoài không khí, sau đó phun dung dịch vanilin 5% trong acid sulfuric, quan sát sắc kư đồ dưới ánh sáng ban ngày.

Vết chính thu được trên sắc kư đồ của dung dịch thử phải phù hợp với vết chính trên sắc kư đồ của dung dịch đối chiếu về vị trí, h́nh dạng và độ đậm màu sắc.

C. Cân một lượng bột viên tương ứng với 100 mg artesunat, thêm 40 ml ethanol (TT), lắc kỹ để hoà tan và lọc.Lấy một nửa phần dịch lọc (một nửa phần dịch lọc c̣n lại để thử phản ứng D) thêm vào 1 ml dung dịch hydroxylamin hydroclorid  trong ethanol (TT) và 0,25 ml dung dịch natri hydroxyd 2 M (TT). Đun hỗn hợp trong cách thuỷ đến sôi, để nguội, acid hoá bằng dung dịch acid hydrocloric 10% (TT), thêm 2 giọt dung dịch sắt (III) clorid 5% (TT), dung dịch xuất hiện màu tím đỏ.

D. Bốc hơi phần dịch lọc c̣n lại trong phản ứng C trên cách thuỷ đến c̣n 5 ml. Lấy một vài giọt cho vào một khay sứ trắng, thêm một giọt dung dịch vanilin 5% trong acid sulfuric (TT) sẽ xuất hiện màu nâu đỏ.

Tạp chất liên quan

Phương pháp sắc kư lớp mỏng (Phụ lục 5.4)

Bản mỏng: Silica gel G.

Dung môi khai triển:  Ether dầu hoả (khoảng sôi 40 - 60°C) : ethyl acetat : acid acetic (48 : 36 : 1).

Dung dịch thử: Lắc một lượng bột viên tương ứng 50 mg artesunat với 10 ml dicloromethan (TT), lọc.

Dung dịch đối chiếu (1): Pha loăng 1 thể tích dung dịch thử thành 100 thể tích bằng dicloromethan (TT).

Dung dịch đối chiếu (2): Pha loăng 1 thể tích dung dịch thử thành 200 thể tích bằng dicloromethan (TT).

Cách tiến hành: Chấm riêng biệt lên bản mỏng 10 ml mỗi dung dịch trên. Triển khai sắc kư đến khi dung môi đi được 15 cm. Lấy bản sắc kư ra và để khô ngoài không khí, sau đó phun dung dịch vanilin 5% trong acid sulfuric (TT), quan sát sắc kư đồ dưới ánh sáng ban ngày.

Trên sắc kư đồ của dung dịch thử, bất kỳ vết phụ nào ngoài vết chính không được có màu đậm màu hơn màu của vết trên sắc kư đồ của dung dịch đối chiếu (1) và không được có quá một vết phụ khác có màu không đậm hơn màu của vết trên sắc kư đồ của dung dịch đối chiếu (2).

Độ hoà tan (Phụ lục 11.4)

Thiết bị: Kiểu cánh khuấy.

Môi trường hoà tan: 900 ml nước cất.

Tốc độ quay: 100 ṿng/phút.

Thời gian: 30 phút

Cách tiến hành: Lấy một phần dung dịch môi trường sau khi hoà tan, lọc, bỏ 20 ml dịch lọc đầu. Hút chính xác 20 ml dịch lọc vào b́nh định mức 25 ml, thêm 2,5 ml dung dịch natri hydroxyd 1M (TT), hoà loăng với nước vừa đủ đến vạch, lắc đều.

Chuẩn bị 25 ml dung dịch chuẩn có nồng độ 0,045 mg artesunat/1ml trong dung dịch natri hydroxyd 0,1M (TT) .

Làm ấm các b́nh dung dịch chuẩn và dung dịch thử trong nồi cách thuỷ ở nhiệt độ 50 ± 1°C trong 45 phút. Sau đó làm nguội nhanh bằng cách ngâm b́nh trong nước mát.

Đo độ hấp thụ ánh sáng của dung dịch thử và dung dịch chuẩn ở bước sóng 289 nm (Phụ lục 4.1) trong ṿng 20 phút kể từ lúc lấy ra khỏi nồi cách thuỷ, cốc đo dày 1 cm, dùng dung dịch natri hydroxyd 0,1M (TT)  làm mẫu trắng. Tính hàm lượng artesunat, C19H28O8, đă hoà tan trong mỗi viên từ độ hấp thụ đo được của dung dịch thử, dung dịch chuẩn và hàm lượng C19H28O8 của artesunat chuẩn.

Yêu cầu: Không được ít hơn 60% lượng artesunat, C19H28O8, so với lượng ghi trên nhăn được hoà tan trong 30 phút.

Định lượng 

Tiến hành bằng phương pháp sắc kư lỏng (Phụ lục 5.3).

Pha động, dung dịch chuẩn, điều kiện sắc kư và cách tiến hành: Như mô tả trong mục Định lượng của chuyên luận " Artesunat dùng để pha thuốc tiêm".

Dung dịch thử: Cân 20 viên, nghiền thành bột mịn. Cân chính xác một lượng bột viên tương ứng với 100 mg artesunat, thêm 25,0 ml acetonitril (TT), lắc kỹ, lọc.

Tiêm riêng biệt dung dịch chuẩn và thử. Tính hàm lượng artesunat, C19H28O8, có trong viên dựa vào diện tích pic thu được của dung dịch thử, dung dịch chuẩn và  hàm lượng C19H28O8 của artesunat chuẩn.

Bảo quản

Nơi khô mát, tránh ánh sáng.

Loại thuốc

Thuốc chống sốt rét

Hàm lượng thường dùng

50 mg.