MAN KINH T

Fructus Viticis trifoliae

Quan m bin

Qua chin a phi hay sy kh cua cy Man kinh (Vitex trifolia L.) hay cy Man kinh la n (Vitex rotundifolia L. f.), ho Co roi nga (Verbenaceae).

M ta

Qua hinh cu, ng kinh 4 6 mm, mt ngoai mau xam en hoc nu en, phu lng nhung mau xam nhat nh sng, co 4 ranh doc nng, inh hi lom, ay co ai tn tai mau xam nhat va cung qua ngn. L ai bao boc 1/3 2/3 qua, co 5 rng, trong o co 2 rng xe tng i su, c phu kin lng t mt. Cht nhe va cng, kho p v. Mt ct ngang qua co 4 , mi co mt hat. Mui thm c bit, vi nhat, hi cay.

Vi phu

Vo qua ngoai gm 2 lp: Biu bi va ha bi. Biu bi co 1 lp cutin kha day, rai rac co lng tit hinh cu. Ha bi t bao dai, det, thanh cung tng i day.

Vo qua gia: Phia ngoai t bao khng u, hinh nhiu canh, bu duc hoc tron, thanh mong; phia trong t bao dai xp doc, thanh day hn.

Vo qua trong: cu tao bi t bao m cng hinh ch nht hoc bu duc, thanh rt day, cang vao phia trong thanh t bao cang day.

Vo hat cu tao bi 1 2 lớp t bao hinh mang.

Ni nhu gm 1 4 lp t bao hinh bu duc, trong co nhng hat ln nhn.

Bt

Mau nu xam, t bao biu bi cua l ai hinh hi tron, thanh t bao thng ln song. Lng che ch co 2 - 3 t bao, t bao inh ln hn, co hinh bu. T bao vo qua ngoai hinh nhiu canh, co ng vn ke cua cutin va vt tich lng a rung, co lng tit va lng che ch: Lng tit co 2 loai, loai lng n bao u va 1 - 2 t bao chn va loai lng co 2 - 6 t bao u va 1 t bao chn. Lng che ch co 2 - 4 t bao, dai 14 - 68 m, thng cong thanh num li. T bao vo qua gia hinh hi tron hay bu duc, thanh hi hoa g, co l ro. T bao tit thng bi v, co cha cac cht tit, t bao k bn cha giot du mau vang nhat. T bao m cng cua vo qua trong hinh bu duc hay hinh vung, ng kinh 10 - 35 m. T bao vo hat hinh tron hoc hi tron, ng kinh 42 - 35 m, thanh co vn li, hoa g.

inh tinh

Phng phap sc ky lp mong (Phu luc 5.4).

Ban mong: Silica gel G a hoat hoa 110 oC trong khoang 1 gi.

Dung mi khai trin: Cyclohexan - ethylacetat (8 : 2).

Dung dich th: Ct tinh du t 40 g dc liu bng phng phap ct keo bng hi nc. Pha mt giot tinh du trong 1 ml ether du hoa (TT).

Dung dich i chiu: Ct tinh du t 40 g Man kinh t (mẫu chuẩn) bng phng phap ct keo bng hi nc. Pha mt giot tinh du trong 1 ml ether du hoa (TT).

Cach tin hanh: Chm ring bit ln cung ban mong 20 l mi dung dich th va dung dich i chiu. sau khi khai trin, ban mong c kh ngoai khng khi ri phun thuc th vanilin1% trong acid sulfuric (TT), sy bản mỏng 110 oC trong 10 phut. Sc ky cua dung dich th phai co vt cung mau sc va Rf vi cac vt cua dung dich i chiu.

ộ ẩm

Khng qua 11% (Phu luc 12.13)

Tap cht (Phu luc 12.11)

Ty l qua non, qua lep: Khng qua 5%.

Tap cht khac: Khng qua 0,5%.

Cht chit c trong dợc liệu

Chất chiết ợc trong nớc: Khng di 11,0% tnh theo dợc liệu kh kiệt.

Tiến hnh theo phng phap chit nong (Phu luc 12.10). Dng nớc lm dung mi.

Chất chiết ợc trong ethanol 96% (TT): Khng ợc dới 7,0% tnh theo dợc liệu kh kiệt.

Tiến hnh theo phng phap chit nong (Phu luc 12.10). Dng ethanol 96% (TT) lm dung mi.

S chế

Thu hoạch vo ma thu, hi quả chn, loại bỏ tạp chất, phi hay sấy kh.

Bo chế

Mạn kinh tử sống: Loại bỏ tạp chất.

Mạn kinh tử sao: Cho mạn kinh tử vo chảo, vi sao nhỏ lửa cho ến khi kh thm. Giã dập khi dng.

Bảo quản

Ni kh mt.

Tnh vị, quy kinh

Khổ, tn, vi hn. Quy vo kinh can, phế, bng quang, vị.

Cng nng, chủ trị

S tn phong nhiệt, khu phong thắng thấp. Chủ trị: cảm mạo, nhức ầu do phong nhiệt, sng au rng lợi, au mắt km chảy nhiều nớc mắt, hoa mắt, chng mặt, phong thấp, cn mạch co rt.

Cch dng, liều lợng

Ngy dng 5 - 9 g, phối hợp trong cc bi thuốc.

King kỵ

Huyết h khng nn dng.