VIÊN NÉN MEBENDAZOL

Tabellae Mebendazoli

 

Là viên nén chứa mebendazol.

Chế phẩm phải đáp ứng các yêu cầu trong chuyên luận “Thuốc viên nén” (Phụ lục 1.20) và các yêu cầu sau đây:

 

Hàm lượng mebendazol, C16H13N3O3, từ 92,5 đến 107,5% so với hàm lượng ghi trên nhăn.

 

Tính chất

Viên nén màu trắng ngà hoặc vàng nhạt.

 

Định tính

Phương pháp sắc kư lớp mỏng (Phụ lục 5.4).

Bản mỏng: Silica gel F254 với lớp mỏng dày 0,25 mm.

Dung môi khai triển: Cloroform -  methanol - acid formic 96% (90 : 5 : 5).

Dung dịch thử: Lấy một lượng bột viên tương ứng với 200 mg mebendazol, lắc kỹ với 20 ml hỗn hợp cloroform - acid formic 96% (19 : 1). Làm ấm hỗn dịch này trong nồi cách thủy vài phút, để nguội, lọc.

Dung dịch đối chiếu: Ḥa tan 50 mg mebendazol đối chiếu trong 5 ml hỗn hợp cloroform - acid formic 96% (19 : 1).

Tiến hành: Chấm riêng biệt lên bản mỏng 10 ml các dung dịch thử và đối chiếu, làm khô vết chấm. triển khai sắc kư đến  khi dung môi di chuyển được ¾ bản mỏng, lấy ra  để khô ngoài không khí. Quan sát dưới ánh sáng tử ngoại ở bước sóng 254 nm. Vết chính thu được từ sắc kư‎ đồ của dung dịch thử phải cho giá trị Rf tương ứng với vết chính thu được trên sắc kư‎ đồ của dung dịch đối chiếu.

 

Độ ḥa tan (Phụ lục 11.4)

Thiết bị:  Kiểu cánh khuấy.

Môi trường ḥa tan: 900 ml dung dịch acid hydrocloric 0,1 M (TT) chứa natri laurylsulfat 1% (TT).

Tốc độ quay: 75 ṿng/phút.

Thời gian: 120 phút.

Cách tiến hành:

Phương pháp sắc kư lỏng (Phụ lục 5,3).

Dung dịch đệm: Ḥa tan 8 g natri hydroxyd (TT) trong 2 l nước, thêm 3 g natri laurylsulfat (TT), trộn, sau đó thêm 20 ml acid phosphoric (TT) và chỉnh đến pH 2,5 bằng acid phosphoric (TT).

Pha động: Acetonitril (TT) : dung dịch đệm (3:7). Lọc và đuổi khí pha động, điều chỉnh tỉ lệ pha động nếu cần.

Dung dịch chuẩn: Cân chính xác 25 mg mebendazol chuẩn cho vào b́nh định mức 50 ml, thêm 10 ml acid formic (TT), lắc để ḥa tan và thêm đến định mức bằng methanol (TT). Pha loăng dung dịch thu được bằng môi trường ḥa tan để  được dung dịch có nồng độ tương tự như nồng độ dung dịch thử.

Dung dịch thử:  Lấy một phần dung dịch môi trường sau khi ḥa tan chế phẩm, lọc, bỏ dịch lọc đầu.

Điều kiện sắc kư:

Cột thép không gỉ (25 cm x 4,6 mm) được nhồi pha tĩnh B (5 mm)

Detector tử ngoại: 254 nm

Tốc độ ḍng: 1 ml/phút.

Thể tích tiêm: 10 ml

Tiến hành sắc kư đối với dung dịch chuẩn, độ lệch chuẩn tương đối của diện tích pic mebendazol  trên sắc kư đồ của dung dịch chuẩn  trong 6 lần tiêm nhắc lại phải không lớn hơn 2%.

Tiến hành sắc kư đối lần lượt với dung dịch chuẩn và dung dich thử.

Tính lượng mebendazol, C16H13N3O3 , ḥa tan trong viên dựa vào diện tích pic trên sắc kư đồ thu được của dung dịch chuẩn, dung dịch thử  và hàm lượng C16H13N3O3 trong mebendazol chuẩn.

Yêu cầu: Không được ít hơn 75% lượng mebendazol so với lượng ghi trên nhăn được ḥa tan sau 120 phút.

 

Định lượng

Tiến hành phương pháp sắc kư lỏng (Phụ lục 5.3)

Pha động: Methanol (TT) - dung dịch kali dihydrophosphat 0,05M (TT) (60 : 40). Điều chỉnh pH của hỗn hợp đến 5,5 bằng acid phosphoric 0,1 M (TT) hoặc dung dịch natri hydroxyd 1N (TT), lọc. Điều chỉnh tỷ lệ nếu cần.

Dung dịch chuẩn: Cân chính xác 25 mg mebendazol chuẩn cho vào b́nh định mức 100 ml, thêm 10 ml acid formic (TT), đun trong cách thủy ở 50 oC trong 15 phút, lắc bằng máy lắc trong 5 phút, thêm 90 ml methanol (TT), để nguội và thêm methanol (TT) tới định mức, lắc đều. Pha loăng 5,0 ml dung dịch này thành 25,0 ml với  pha động. Lắc đều, lọc qua giấy lọc 0,45 mm.

Dung dịch thử: Cân 20 viên, tính khối lượng trung b́nh viên và nghiền thành bột mịn. Cân một lượng bột chế phẩm  tương ứng với khoảng 500 mg mebendazol cho vào b́nh định mức 100 ml, thêm 50 ml acid formic (TT), đun trong cách thủy ở 50 oC trong 15 phút. Lắc bằng máy lắc trong 1 giờ, pha loăng với nước đến định mức, lắc, lọc. Loại bỏ 20 ml dịch lọc đầu. Hút chính xác 5 ml dịch lọc cho vào b́nh định mức 100 ml, pha loăng với hỗn hợp dung dịch acid formic - methanol (1 : 9) đến định mức, trộn đều. Hút chính xác 5 ml dung dịch này cho vào b́nh định mức 25 ml, pha loăng với pha động đến định mức. Lắc đều, lọc qua giấy lọc 0,45 mm.

Điều kiện sắc k‎ư:

Cột thép không gỉ (25 cm x 4 mm) được nhồi pha tĩnh C (5 mm).

Detector quang phổ tử ngoại đặt ở bước sóng: 254 nm.

Nhiệt độ cột: 30 oC.

Tốc độ ḍng: 1,5 ml/phút.

Thể tích tiêm: 15 ml

Thử khả năng thích hợp của hệ thống sắc kư: Tiến hành sắc kư với dung dịch chuẩn, hệ số đối xứng phải không quá 2, hiệu lực cột được xác định từ pic chính có số đĩa l‎ư  thuyết không dưới 2500, và độ lệch chuẩn tương đối của diện tích pic chính trong 6 lần tiêm nhắc lại  không lớn hơn 1%.

Tiến hành sắc kư lần lượt với dung dịch chuẩn và dung dịch thử.

Tính lượng mebendazol, C16H13N3O3 , trong viên dựa vào diện tích pic trên sắc kư đồ thu được của dung dịch chuẩn, dung dịch thử  và hàm lượng C16H13N3O3 trong mebendazol chuẩn.

 

Bảo quản

Trong bao b́ kín, tránh ánh sáng.

 

Loại thuốc

Thuốc trị giun sán.

 

Hàm lượng thường dùng

500 mg.