LIN KIU (Qua)

Fructus Forsythiae suspensae

 

Qua chin a phi hay sy kh cua cy Lin kiu (Forsythia suspensa (Thunb.) Vahl.), ho Nhai (Oleaceae).

M ta

Qua hinh trng n hinh trng hẹp, hi det, dai 1,5 - 2,5 cm, ng kinh 0,5-1,3 cm. Mt ngoai co vt nhn doc khng u va nhiu chm nho nh ln. Mi mt co mt ranh doc.

inh nho, nhon, ay co cung qua nho hoc vt cung a rung. Co 2 loai qua Lin kiu l Thanh kiu va Lao kiu. Thanh kiu thng khng nt ra, mau nu luc, chm nho mau trng sang nh ln it, cht cng, hat nhiu, mau vang luc, nho dai, mt bn co canh. Lao kiu nt ra t inh hoc nt thanh 2 manh, mt ngoai mau nu vang hoc nu o, mt trong mau vang nu nhat, trn phng, co 1 vach ngn doc. Cht gion d v. Hat mau nu, dai 5-7mm, mt bn co canh, phn ln a rung. Mui thm nhe, vi ng.

Vi phu

Mt ct ngang vo qua: Vo ngoai la mt hang t bao biu bi co phu mt lp cutin, thanh phia ngoai va bn day dn ln. Vo qua gia gm t bao m mm phia ngoai vi cac bo mach rai rac va nhiu hang t bao a phia trong, t bao hinh dy dai, hinh gn tron hoc hinh bu duc, thanh day mong khng u, thng xp theo dang tip tuyn xen ke, keo dai ti vach ngn doc.

Bt

Bt co mau vang nu nhat, mui rt thm, vi hi chat. Di kinh hin vi thy: Manh t bao m cng hoc t bao m cng ring le gm cac t bao hinh bu duc, thun dai hoc gn tron, thanh dy, ng trao i co th nhin thy ro hoc khng ro. Manh t bao vo qua mau vang nhat (vo qua gia) hoc vang nu (vo qua ngoai) gm cac t bao hinh a giac, thnh mong. Manh mach vach co kich thc nho va it thy. Khi nha mau nu o. Manh ni nhũ gm t bao hinh a giac thanh mong, trong sut khng mau, cha nhiu giot du beo. T bao vo hat mau nu en nm rai rac trong cac t bao vo qua ngoai hay trong t bao ni nhu.

inh tinh

A. Ly 1g bt dc liu, thm vao 15ml methanol (TT), un cach thuy 2 phut, loc, dich loc c lam cac phan ng sau:

Ly 5 ml dich loc, c n cn, hoa tan cn trong 1 ml anhydrid acetic (TT) va 1 ml cloroform (TT), khuy ky cho tan, loc, cho dich loc vao ng nghim kh ri cn thn thm t t 0,5 ml acid sulfuric (TT). Mau tim o xut hin gia 2 lp dung dich.

Ly 5ml dich loc cho vao ng nghim, cho thm 0,1 g bt magnesi (TT) va 1 ml acid hydrocloric (TT), yn, se xut hin mau t o nhat n o vang.

B. Phng phap sc ky lp mong (Phu luc 5.4)

Ban mong: Silicagel G a hoat hoa 110OC trong khoang 1 gi.

Dung mi khai trin: Cyclohexan ethylacetat - acid formic ( 8,5 : 1,5 : 0,5)

Dung dich th: Ly 1 g bt dc liu, thm 30 ml ethanol (TT), siu m 15 pht 3 ở 40 oC. Lọc, bc hi dich chit ti cn. Hoa cn trong 1 ml ethanol (TT) lam dung dich th.

Dung dich i chiu: Ly 1 g bt Lin kiu (mẫu chuẩn), tin hanh chit nh mẫu th.

Cach tin hanh: Chm ring bit ln ban mong 5 l mi dung dich th va dung dich i chiu. Sau khi khai trin xong, ly ban mong ra kh nhit phong ri phun dung dich vanilin 2% trong acid sulfuric (TT). Sy kh ban mong 100 oC ti khi cac vt xut hin ro. Sc ky cua dung dich th phai co cac vt co cung mau sc va gia tri Rf, vi cac vt trn sc ky cua dung dich i chiu.

ộ ẩm

Khng qua 10% ( phu luc 9.6, 1 g, 105 oC, 4 gi).

Tap cht

Khng qua 3% ( i vi Thanh kiu), khng qua 9% (i vi Lao kiu) (Phu luc 12.11).

Tro toan phn

Khng c qua 4.0% ( Phu luc 9.8)

Cht chit c trong dc liu

Dc liu phai cha khng di 30% (i vi Thanh kiu) va khng di 16% (i vi Lao kiu) tnh theo dợc liệu kh kiệt.

Tiến hnh theo phng php chiết lạnh (Phụ lục 12.10). Dng ethanol 65% lm dung mi.

 

Ch bin

Thu hoạch vo ma thu, nếu hi những quả gần chn v hi xanh lục, loại bỏ tạp chất, ồ chn v phi kh gọi l thanh kiều, nếu hi những quả ã chn nục, phi kh v loại bỏ tạp chất gọi l lão kiều.

Bo chế

Loại bỏ tạp chất, loại bỏ cuống, st cho nứt quả, sng bỏ hạt, lõi, phi hoặc sấy kh.

Bảo quản

Ni kh ro.

Tnh vị, qui kinh

Khổ, vi hn. Quy vo kinh tm, ởm, tam tiu, ại trng.

Cng nng, chủ trị

Thanh nhiệt giải ộc, tiu sng tn kết. Chủ trị: inh nhọt, trng nhạc, ờm hạch, nhũ ung, an ộc (vim quầng ỏ); cảm mạo phong nhiệt, n bệnh vo tm bo sốt cao gy ho kht, tinh thần hn m (m sảng), pht ban; lm lậu km b tiểu tiện.

Cch dng, liều lợng

Ngy 6 15 g, phối ngũ trong cc bi thuốc.

King kỵ

Khng dng cho ngời tỳ vị h hn, m h nội nhiệt, nhọt ã vỡ song mủ loãng