VIÊN NÉN CIMETIDIN

Tabellae Cimetidini

 

Là viên nén hoặc viêm bao phim chứa cimetidin

Chế phẩm phải đáp ứng các yêu cầu trong chuyên luận “Thuốc viên nén” (phụ lục 1.20) và các yêu cầu sau đây :

 

Hàm lượng cimetidin, C10H16N6S, từ  95,0 đến 105,0% so với hàm lượng ghi trên nhăn.

 

Tính chất

Viên  màu trắng hoạc có màu đồng nhất, không mùi, vị hơi đắng.

 

Định tính

A. Lắc một lượng bột viên có chứa khoảng 0,1 g cimetidin với 10 ml methanol (TT) trong khoảng 10 phút, lọc, bay hơi dịch lọc tới khô. Hoà tan cắn trong 5 ml cloroform (TT) và bay hơi tới khô. Sấy khô cắn ở 60 0C trong chân không. Phổ hấp thụ hồng ngoại (Phụ lục 4.2) thu được của cắn phải phù hợp với phổ chuẩn của cimetidin.

B. Trong phép thử tạp chất liên quan, vết chính trên sắc kư đồ thu được của dung dịch (2) phải tương đương với vết chính trên sắc kư đồ thu được của dung dịch (6).

Tạp chất liên quan

Phương pháp sắc lớp mỏng (Phụ lục 5.4)

Bản mỏng: Silica gel GF254.

Dung môi khai triển A: amoniac 13,5 M - methanol - ethyl acetat (15: 20: 65)

Dung môi khai triển B: amoniac 13,5 M - methanol - ethyl acetat (8: 8: 84)

Chuẩn bị các dung dịch sau:

Dung dịch (1): Lấy một lượng bột viên tương ứng 1 g cimetidin thêm 20 ml methanol (TT), lắc, siêu âm 2 phút, lắc 3 phút và lọc.

Dung dịch (2): Pha loăng 1 thể tích dung dịch (1) thành 10 thể tích bằng methanol (TT)

Dung dịch (3): Pha loăng 1 thể tích dung dịch (2) thành 20 thể tích bằng methanol (TT)

Dung dịch (4): Pha loăng 1 thể tích dung dịch (1) thành 100 thể tích bằng methanol (TT) và pha loăng 20 thể tích dung dịch này thành 100 thể tích bằng methanol (TT)

Dung dịch (5): Pha loăng 5 thể tích dung dịch (4) thành 10 thể tích bằng methanol (TT)

Dung dịch (6): Dung dịch cimetidin chuẩn  0,5%  trong methanol (TT).

Cách tiến hành:

 

Phương pháp 1: Chấm riêng biệt lên bản mỏng 4 µl mỗi dung dịch trên. Để yên bản mỏng 15 phút trong b́nh băo hoà hơi của dung môi khai triển A. Sau đó triển khai sắc kư và lấy bản mỏng ra để khô ngoài không khí. Đặt bản mỏng vào b́nh có hơi iod cho tới khi xuất hiện vết và quan sát dưới ánh sáng tử ngoại (254 nm).

Phương pháp 2: Chấm riêng biệt lên bản mỏng 4 µl mỗi dung dịch trên, triển khai sắc kư với dung môi khai triển B và lấy bản mỏng ra để khô tự nhiên. Sau đó đặt bản mỏng vào b́nh có hơi iod và quan sát dưới ánh sáng tử ngoại 254 nm.

Đối với cả 2 cách: Bất kỳ vết phụ nào trên sắc kư đồ của dung dịch (1) không được đậm hơn vết chính trên sắc kư đồ của dung dịch (3) (0,5%) và không được quá hai vết như vậy nữa đậm hơn vết chính trên sắc kư đồ của dung dịch (4) (0,2% cho mỗi vết). Phép thử chỉ có giá trị  khi sắc kư đồ của dung dịch (5) cho các vết  nh́n thấy rơ.

Độ ḥa tan ( phụ lục 11.4 )

Thiết bị: kiểu giỏ quay.

Môi trường ḥa tan: 900 ml dung dịch acid hydrocloric 0,01 M (TT)

Tốc độ quay: 100 ṿng/phút

Thời gian: 15 phút

Tiến hành: Lấy một phần dung dịch moi trường sau  khi đă ḥa tan và lọc, bỏ 10 ml dịch lọc đầu. Pha loăng dịch lọc với môi trường ḥa tan để được dung dịch có nồng độ khoảng 5-10 mcg trong 1 ml. Đo độ hấp thụ ánh sáng ở bước sóng 218 nm (Phụ lục 4.1) với mẫu trắng là dung dịch acid hydrocloric 0,01 M (TT).

Tính hàm lượng cimetidine, C10H16N6S,  đă ḥa tan theo A (1%, 1 cm), lấy 774 là giá trị A (1%, 1 cm) ở bước sóng (cực đại) 218 nm.

Yêu cầu: Không ít hơn 75% lượng cimetidine, C10H16N6S, so với lượng ghi trên nhăn được ḥa tan trong 15 phút

Định lượng:

Cân 20 viên, tính khối lượng trung b́nh của viên và nghiền thành bột mịn. Cân một lượng bột viên tương ứng 0,1 g cimetidin vào b́nh định mức 500 ml, thêm 300 ml dung dịch acid sulfuric 0,05 M (TT), lắc 20 phút, thêm dung dịch acid sulfuric 0,05 M vừa đủ đến vạch, lọc. Pha loăng 5 ml dịch lọc trên thành 100 ml với dung dịch acid sulfuric 0,05 M (TT) , lắc đều. Pha dung dịch cimetidin chuẩn 0,001 % trong dung dịch acid sulfuric 0,05 M (TT). Đo độ hấp thụ của dung dịch thử và dung dịch chuẩn ở hai bước sóng cực đại 218 nm và 260 nm (Phụ lục 3.1), cốc đo dày 1 cm, mẫu trắng là dung dịch acid sulfuric 0,05 M (TT).

Tính hàm lượng cimetidin hàm lượng của cimetidin chuẩn và dựa theo tỷ số của hiệu số độ hấp thụ ở 2 bước sóng cực đại của dung dịch thử so với dung dịch chuẩn và hàm lượng của cimetidin chuẩn  chuẩn.

Bảo quản:

Nơi khô mát, tránh ánh sáng.

Hàm lượng thường dùng:

200 mg, 300 mg, 400 mg và 800 mg