ACETAZOLAMID
Acetazolamidum

 

 

 

         

          C4H6N4O3S2                                                                                            P.t.l: 222,2      

Acetazolamid là N-(5-sulfamoyl-1,3,4-thiadiazol-2-yl)acetamid, phải chứa từ 98,5 đến 101,0% C4H6N4O3S2, tính theo chế phẩm đă làm khô.

Tính chất

Bột kết tinh trắng hay gần như trắng.

Rất khó tan trong nước, khó tan trong ethanol 96%, thực tế không tan trong ether, tan trong các dung dịch hydroxyd kiềm loăng.

Định tính

Có thể chọn một trong hai nhóm định tính sau:

Nhóm I: A, B.

Nhóm II: B, C, D.

A. Phổ hồng ngoại (Phụ lục 4.2) của chế phẩm phải phù hợp với phổ hồng ngoại của acetazolamid chuẩn (ĐC). Nếu phổ của chế phẩm ở trạng thái rắn không phù hợp với phổ của chất chuẩn, ḥa tan riêng rẽ chế phẩm và chuẩn trong ethanol 96% (TT), bốc hơi đến khô, chuẩn bị các mẫu đo mới dưới dạng đĩa nén và ghi phổ.

B. Ḥa tan 30,0 mg chế phẩm trong dung dịch natri hydroxyd 0,01 M (TT) và pha loăng thành 100,0 ml bằng cùng dung môi. Pha loăng 10,0 ml dung dịch này thành 100,0 ml bằng dung dịch natri hydroxyd 0,01 M (TT) (dung dịch A). Đo phổ hấp thụ tử ngoại (Phụ lục 4.1) của dung dịch A trong khoảng từ 230 nm đến 260 nm, dung dịch có cực đại hấp thụ ở 240 nm. Độ hấp thụ riêng ở bước sóng cực đại phải nằm trong khoảng từ 162 đến 176. Pha loăng 25,0 ml dung dịch A thành 100,0 ml bằng dung dịch natri hydroxyd 0,01 M (TT). Đo phổ hấp thụ tử ngoại (Phụ lục 4.1) của dung dịch này trong khoảng từ 260 nm đến 350 nm, dung dịch có cực đại hấp thụ ở 292 nm. Độ hấp thụ riêng ở bước sóng cực đại phải nằm trong khoảng từ 570 đến 620.

C. Lấy khoảng 20 mg chế phẩm vào một ống nghiệm, thêm vào 4 ml dung dịch acid hydrocloric loăng (TT) và 0,2 g kẽm bột (TT). Đặt ngay một miếng giấy tẩm ch́ acetat (TT) lên miệng ống nghiệm. Miếng giấy sẽ có màu đen ánh nâu.

D. Ḥa tan khoảng 25 mg chế phẩm trong một hỗn hợp gồm 0,1 ml dung dịch natri hydroxyd loăng (TT) và 5 ml nước. Thêm 0,1 ml dung dịch đồng sulfat (TT). Sẽ tạo thành một tủa màu xanh ánh lục.

Độ trong và màu sắc của dung dịch

Ḥa tan 1,0 g chế phẩm trong 10 ml dung dịch natri hydroxyd 1 M (TT). Dung dịch này không được đục hơn độ đục mẫu S2 (Phụ lục 9.2) và không được có màu đậm hơn màu mẫu V5 hoặc NV5 (Phụ lục 9.3, phương pháp 2).

Tạp chất liên quan

Không được quá 1%.

Phương pháp sắc kư lớp mỏng (Phụ lục 5.4).

Bản mỏng: Silica gel GF254 (TT).

Hệ dung môi: Hỗn hợp dung môi mới pha: Amoniac - ethyl acetat - isopropanol (20 : 30 : 50).

Dùng b́nh sắc kư không có lớp giấy lót bên trong và để cho b́nh băo ḥa dung môi 1 giờ trước khi triển khai sắc kư.

Dung dịch thử: Ḥa tan 50 mg chế phẩm trong hỗn hợp đồng thể tích của ethanol 96% (TT)ethyl acetat (TT) và pha loăng thành 10 ml với cùng dung môi.

Dung dịch đối chiếu: Pha loăng 1 ml dung dịch thử thành 100 ml bằng hỗn hợp đồng thể tích của ethanol 96% (TT)ethyl acetat (TT).

Cách tiến hành: Chấm riêng biệt lên bản mỏng 20 ml mỗi dung dịch trên. Triển khai sắc kư tới khi dung môi đi được 15 cm. Để khô bản mỏng ngoài không khí và quan sát dưới ánh sáng tử ngoại ở bước sóng 254 nm. Bất kỳ vết phụ nào trên sắc kư đồ của dung dịch thử ngoài vết chính không được đậm màu hơn vết trên sắc kư đồ của dung dịch đối chiếu (1%).

Sulfat

Không được quá 0,05% (Phụ lục 9.4.14).

Thêm 20 ml nước vào 0,4 g chế phẩm và ḥa tan bằng cách đun nóng tới sôi. Làm nguội trong khi vẫn lắc liên tục và lọc.

Lấy 15 ml dịch lọc tiến hành thử.

Kim loại nặng

Không được quá 20 phần triệu (Phụ lục 9.4.8).

Lấy 1,0 g chế phẩm tiến hành thử theo phương pháp 3.

Dùng 2 ml dung dịch ch́ mẫu 10 phần triệu (TT) để chuẩn bị mẫu đối chiếu.

Mất khối lượng do làm khô

Không được quá 0,5% (Phụ lục 9.6).

(1,000 g; 100 – 105 oC).

Tro sulfat

Không được quá 0,1% (Phụ lục 9.9, phương pháp 2).

Dùng 1,0 g chế phẩm.

Định lượng

Ḥa tan 0,200 g chế phẩm trong 25 ml dimethylformamid (TT). Chuẩn độ bằng dung dịch natri hydroxyd 0,1 M trong ethanol (CĐ). Xác định điểm kết thúc bằng phương pháp chuẩn độ đo điện thế (Phụ lục 10.2).

1 ml dung dịch natri hydroxyd 0,1 M trong ethanol (CĐ) tương đương với 22,22 mg C4H6N4O3S2.

Bảo quản

Đựng trong lọ nút kín, tránh ánh sáng.

Loại thuốc

Thuốc chống glôcôm.

Chế phẩm

Thuốc tiêm acetazolamid, viên nén acetazolamid.