PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ GLAUCOMA THỨ PHÁT

1. ĐẠI CƯƠNG

Glaucoma thứ phát có thể là glaucoma góc mở hoặc góc đóng, xảy ra một mắt hay hai mắt. Bệnh gây tăng nhãn áp thứ phát gây ra bởi một số nguyên nhân như: viêm màng bồ đào, dùng steroid kéo dài, glaucoma sắc tố, các trường hợp đục thủy tinh thể,bất thường thủy tinh thể....

2. NGUYÊN NHÂN

2.1. Glaucoma góc đóng thứ phát

- Do bệnh thủy tinh thể: thủy tinh thể hình cầu, thủy tinh thể căng phồng hoặc lệch.

- Do viêm màng bồ đào...

2.2. Glaucoma góc mở nguyên phát

- Do sử dụng cortison.

- Glaucoma sắc tố,...

3. CHẨN ĐOÁN

3.1. Glaucoma góc đóng thứ phát

- Thủy tinh thể hình cầu: gặp trong hội chứng Marchesani hoặc hội chứng Maríàn.

+ Hội chứng Marchesani: bệnh nhân thấp to ngang và lùn, ngón tay, ngón chân ngắn. Khám thấy thủy tinh thể nhỏ, tròn, dễ di động gây nghẽn đồng tử tăng nhãn áp.

+ Hội chứng Marfan: thủy tinh thể tròn, nhỏ, thường hay bị lệch. Toàn thân người cao gầy, tay chân nhện có thể kèm theo dị dạng hệ tim mạch.

- Thủy tinh thể căng phồng: do đục thủy tinh thể dẫn đến tăng kích thước lẫn chiều dài, gây tăng nhãn áp.

- Tiêu thể thủy tinh: do đục quá chửi, ngoài triệu chứng glaucoma còn có biểu hiện sau: như tiền phòng có chất thể thủy tinh như bông, có trường hợp có mủ. Góc tiền phòng dính chất thủy tinh có thể gây dính và đóng góc.

- Viêm màng bồ đào: tiền sử viêm màng bồ đào, khám dính mong mặt trước thủy tinh thể,mong mắt vồng ra trước gây bít góc.

3.2. Glaucoma góc mở nguyên phát

- Do sử dụng cortison: tiền sử sử dụng cortison,nhìn mờ thấy nhìn quầng xanh đỏ.

Khám giống glaucoma góc mở, kèm đục bao sau thể thủy tinh.

- Glaucoma sắc tố: ít có triệu chứng.

Khám:

+ Kết mạc không cương tụ

+ Giác mạc có lắng đọng sắc tố ở mặt sau thành hình thoi đứng dọc.

+ Mống mắt phân tán sắc tố

+ Đồng tử thường dãn, dây Zinn yếu, đọng sắc tố.

+ Tiền phòng: có thể thấy sắc tố tiền phòng

+ Soi góc tiền phòng: chu vi mở toàn bộ. sắc tố mống đọng đen kịt ở vùng bè.

4. ĐIỀU TRỊ

4.1. Nguyên tắc điều trị

Ngoài điều trị glaucoma góc mở hoặc đóng, ta còn điều trị theo nguyên nhân.

4.2. Glaucoma góc đóng thứ phát

- Do thủy tinh thể: có thể phẩu thuật lấy thủy tinh thể hoặc cắt mống chu biên bằng laser hay phẫu thuật.

- Viêm màng bồ đào: điều tộ viêm màng bồ đào ổn định, chỉ cần cắt mống chu biên để giải quyết nghẽn đồng tử. Nếu dính nhiều, đục thủy tinh thể thì phẩu thuật lấy thủy tinh thể.

4.3. Glaucoma góc mở nguyên phát

- Do cortison:

+ Ngừng ngay cortison dưới mọi hình thức.

+ Dùng thuốc hạ nhãn áp tại mắt và toàn thân.

+ Nếu nhãn áp không điều chỉnh thì can thiệp phẫu thuật như glaucoma góc mở.

+ Theo dõi nhãn áp thường xuyên cho bệnh nhân ,kể cả khi đã ngừng thuốc một thòi gian ngắn.

- Glaucoma sắc tố: điều trị tương tự như Glaucoma góc mở.

TẰT LIÊU THAM KHẢO

1. Nhãn khoa giản yếu - Phan Dẩn và cộng sự.

2. Bệnh học glaucoma - Giáo trình nhãn khoa - Đại học Y dược Tp.HCM.