GÂY MÊ VÀ GÂY TÊ

 

I. ĐẠI CƯƠNG

Gây mê hay gây tê là một phương pháp vô cảm được chỉ định áp dụng trong khi tiến hành các thủ thuật và phẫu thuật, nhưng gây mê, gây tê cũng có thể làm bệnh nhân chết, do đó khi chỉ định cũng như khi thực hiện phải hết sức thận trọng và phải do thầy thuốc gây mê thực hiện. Trong quá trình gây mê, phải theo dõi bệnh nhân sát sao từ khi mê cho đến khi hoàn toàn tỉnh táo.

- Khi tiến hành gây mê hoặc gây tê phải ổn định tinh thần bệnh nhân trước khi gây mê và gây tê.

- Rửa và hút dạ dày trước khi gây mê, nếu bệnh nhân vừa ăn xong trong vòng 6 giờ.

II. CHUẨN BỊ BỆNH NHÂN

Chuẩn bị một hoặc hai tĩnh mạch lớn để đặt bộ dây truyền huyết thanh, để tiêm thuốc và hồi sức.

Nếu mổ theo kế hoạch thì nên tiêm bắp thuốc an thần trước khi tiến hành gây mê khoảng 30-45 phút. Chỉ tiêm mạch máu thuốc an thần khi thật cần thiết và tiêm trước 15-20 phút. Công thức tiền mê như sau:
+ Tối hôm trước, uống trước lúc đi ngủ gardenal 0,01g
+ Sáng hôm mổ tiêm morphin 1-2 ctg hoặc atropin l/4-l/2mg 45 phút trước mổ.
Có thể dùng các loại thuốc sau đây để tiền mê: dolargan (dolosal, petidin) 50mg, phenothiazin (phenergan, pipolphen, dimeđrol 50mg (cho người lớn), aminazin 25mg, valium (diazepam), seduxen 5- 10mg, tiêm bắp thịt.
ở trẻ con thường dùng dolargan, phenothiazin và aminazin mỗi thứ 1mg cho 1kg thể trọng.

Valium (dìazepam), seduxen 5-10mg tiêm bắp thịt.


III. CHỈ ĐỊNH


Gây tê

- Bệnh nhân yếu, không chịu được gây mê

- Bệnh nhân suy thở, suy thận, suy gan cấp

- Các phẫu thuật ở phần mềm, ở các chi, ở đầu cổ, các phẫu thuật với thời gian ngắn như trăn dịch màng tinh hoàn, thoát vị bẹn, viêm ruột thừa trong 12 giờ đầu.

Gây mê

- Bệnh nhân quá sợ hãi

- Bệnh nhân cần phải dùng thuốc giãn cơ mới mổ được

- Những trường hợp mổ cần phải làm hô hấp nhân tạo (mổ ngực, phổi) cần truyền nhiều dịch và máu.

- Các trường hợp mổ ở sâu, kéo dài, phức tạp.