CHẤN THƯƠNG BỤNG


I. ĐẠI CƯƠNG

1. Chấn thương bụng có thể gây ra hai loại tổn thương

Vỡ tạng đặc (lách, gan) với triệu chứng chảy máu trong người tái nhợt, vã mồ hối, đầu chi lạnh, mạch nhanh, huyết áp hạ.

Vỡ tạng rông (dạ dày, ruột non, đại tràng) với triệu chứng viêm màng bụng.

2.Thái độ xử trí

Đối với trường hợp vỡ các tạng đặc hoặc tạng rỗng cũng tương tự như trường hợp các vết thương bụng, phải mổ cấp cứu.
Trước khi mổ phải hút dạ dày, bình thường sau 6 giờ thì thức ãn xuống ruột, phải tính thời gian từ bữa ăn đến khi bị chấn thương chứ không phải đến lúc mổ, vì sau khi bị thương, co bóp của dạ đày và nhu động của ruột bị ngưng trệ, và có khi phải rửa dạ dày trước khi mổ. '

II. NHỮNG ĐIỂU CẦN CHÚ Ý TRONG CHẤN THƯƠNG BỤNG

Chấn thương bụng là loại cấp cứu khó chẩn đoán và điều trị nếu không đủ điều kiện nên gửi đi tuyến trên ngay.

1. Tổn thương tạng đặc

Cần phân biệt sốc đo chấn thương và sốc do chảy máu trong ổ bụng: nếu sau khi điều trị sốc, truyền máu và huyết thanh mà mạch, huyết áp không khá hơn thì phải đặt vấn đề vừa mổ vừa điều trị sổc.

Vỡ tạng kềm theo chấn thương sọ não, chấn thương ngực phổi: khó chẩn đoán vì nạn nhân có thể mê man, các dấu hiệu thực thế’ bị lu mờ; nên chọc dò hoặc chọc bơm rửa ổ bụng để chẩn đoán sớm và xử trí kịp thời.

Trong chấn thương các tạng đặc có thể bị vỡ gây tụ máu dưới bao của tạng, và có thể chảy máu thứ phát trong những ngày sau, cần theo dõi kỹ.

Tổn thương tạng rỗng

- Trong chấn thương bụng, ruột thường bị vỡ ở gần những chỗ cố định hay những đoạn mà ở phía sau là xương.

+ Ruột non hay bị vỡ ở gần góc Treitz và ở đoạn cuối hồi tràng.
+ Đại tràng sigma đôi khi bị vỡ ở hai phía đầu.

- Ruột có thể bị thủng hai thì: tụ máu dưới thanh mạc làm cho ruột nuôi dưỡng kém, nhiễm khuẩn và hoại tử, thủng vào Ổ bụng trong những ngày sau, cũng có khi ruột đến bịt lại, sau đó mới thủng.

Tụ máu ở rìa mạc treo làm cho việc nuôi dưỡng ruột kém cũng có thể gây thủng ruột muộn.

- Mạc treo ruột có khi bị đứt rời khỏi ruột từ 20-30cm, phải cắt bỏ đoạn ruột không được nuôi dưỡng tương ứng rồi khâu nốì tận - tận hoặc bên - bên.

- Vỡ bàng quang: nước tiểu tràn vào ổ bụng gây viêm phúc mạc, nhưng dấu hiệu thực thể thường không rõ nét nên dễ bị bỏ sót.

Khi kiểm tra ổ bụng để tránh không bỏ sót tổn thương thì phải gây mê nội khí quản và phẫu thuật viên phải có kinh nghiệm.