NAM TINH, BÁN HẠ NAM, CỦ CHÓC


HÌNH ẢNH, TÁC DỤNG, VỊ THUỐC NAM, ĐÔNG Y, BÀI THUỐC DÂN GIAN CHỮA BỆNH, THUỐC BẮC

Tên khoa học: Typhonium trilobatum(L.) Scholl. Họ: Ráy (Araceae).

Tên khác: Chóc chuột, Bán hạ nam, Nam tinh, Ba chìa, Bán hạ ba thùy, Phjăc hẻo(Tày), Co thả lủa(Thái), Nàng pía hẩu(Dao).

Cách trồng: Trồng bằng hạt hoặc mầm con tách từ cây mẹ. Đất trồng cần  ẩm ướt, nhiều mùn, dưới tán các cây khác để che bớt ánh nắng. Đào hốc cách nhau 30-40cm, bón lót phân chuồng hoai, rác mục trộn đều với đất. Trồng xong, tiến hành tưới ẩm. Thỉnh thoảng làm cỏ, vun xới gốc. Củ thu hoạch hàng năm, lúc cây đã lụi tàn.

Bộ phận sử dụng và cách bào chế: Dùng thân củ. Thân củ thu hoạch từ tháng 7-12, đào về rửa sạch, cắt bỏ rễ con, đem đồ vừa chín. Những củ to thái thành phiến, sau đó đem phơi hoặc sấy khô. Trước khi dùng phải bào chế tiếp như sau: Ngâm củ vào nước vo gạo 1-2 ngày, rồi vớt ra, rửa sạch, lại ngâm tiếp với nước phèn chua trong 2 ngày nữa. Khi nhấm không còn tê cay thì vớt ra, rửa sạch, để ráo nước, giã hơi giập, phơi qua, tẩm nước gừng, ủ 2-3 giờ, rồi đem sao tiếp cho cháy cạnh.

Tác dụng và liều dùng: Tác dụng tán phong đờm, hạ khí, giáng nghịch, hòa vị. Dùng để chữa các chứng bệnh: Nôn mửa ở phụ nữ có thai, viêm dạ dày mạn tính, ho có đờm, ho lâu ngày, hen suyễn. Dùng ngoài, lấy củ chóc tươi, rửa sạch, giã nát, đắp tại chổ chữa mụn, nhọt, sưng đau.

Liều dùng: 3-15g/ngày dạng thuốc sắc.

Bài thuốc ứng dụng:

Bài 1: Chữa ho gió, ho có đờm, ho lâu ngày, nôn mửa:

Củ chóc 15g, Vỏ quýt 15g, Hạt củ cải 15g, Hạt cải bẹ 10g. Sắc uống ngày 1 thang.

Bài 2: Chữa đờm giãi kéo lên, vướng ở cổ gây nghẹt thở, ho, tức ngực, đau bụng, nôn mửa, ĩa chảy:

Củ chóc 8g, Trần bì 8g, Gừng sống 6g. Sắc nước uống.

Bài 3: Chữa hoắc loạn, bụng đầy trướng:

Củ chóc (chế với gừng), quế nhục, lượng như nhau, tán bột, mỗi lần uống 8-15g với nước sắc lá lấu và thạch xương bồ. 

Bài 4: Chữa phụ nữ nôn mửa trong thời kỳ thai nghén:

Củ chóc 8g, Phục linh 6g, Gừng tươi 3g. Sắc với 300ml nước còn 100ml, chia uống 3-4 lần trong ngày.

Bài 5: Chữa trúng gió hoặc rắn cắn không nói được, động kinh, trào nhiều bọt đờm giãi, không tỉnh:

Bột củ chốc thổi vào lổ mũi cho hắt hơi, xát củ chóc vào lợi, răng, bệnh nhân sẽ há miệng nói được.

Bài 6: Chữa sốt rét:

Củ chóc(sao vàng) 8g, Sài hồ 20g, Rau má 16g, Lá tre 12g, Cam thảo nam12g, Đinh lăng 20g, Gừng 6g. Sắc uống ngày 1 thang.

Bài 7: Chữa ho, khi ho có đờm màu vàng:

Củ chóc 12g, Trúc nhự 15g, Trần bì 12g, Chỉ thực 12g, Bạch linh 15g, Tỳ bà diệp 15g. Sắc uống ngày 1 thang.

 

BÀI THUỐC, VỊ THUỐC DÂN GIAN, THUỐC BẮC, THUỐC NAM

CLICK VÀO ĐÂY ĐỂ XEM BÀI THUỐC THEO PHÂN LOẠI BỆNH.